Luchtkwaliteit

Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL)

Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is een plan van de overheid om de luchtkwaliteit in Nederland te verbeteren. Het NSL houdt rekening met voorgenomen grote projecten die de luchtkwaliteit verslechteren en zet hier maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren tegenover. Het pakket van maatregelen is zo opgesteld dat het de negatieve effecten van de ruimtelijke projecten ruimschoots compenseert.

Het doel van het NSL is te voldoen aan de Europese grenswaarden voor fijn stof (PM10) in 2011 en stikstofdioxide (NO2).

Het Kenniscentrum Infomil zegt hierover:

Systematiek NSL

Het doel van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is om de luchtkwaliteit in Nederland te verbeteren ten behoeve van de volksgezondheid zodat ze voldoen aan de grenswaarden voor stikstofdioxide en fijn stof die door de Europese Gemeenschap in 2008 zijn vastgesteld. Het programma is in 2009 opgesteld door het kabinet samen met de rijks-, provinciale en gemeentelijke overheden (zie hierboven).

Van dinsdag 27 maart tot en met maandag 7 mei 2018 kon iedereen een zienswijze geven over het concept-kabinetsbesluit Aanpassing Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) 2018. 

Achtergrond

In het NSL werken de Rijksoverheid en de decentrale overheden samen om de luchtkwaliteit te verbeteren ten behoeve van de volksgezondheid, gericht op het overal voldoen aan de (Europese) grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). De meest recente resultaten van de monitoring van het NSL kunt u bekijken op: www.nsl-monitoring.nl.

Reden voor aanpassing

De reden om het NSL aan te passen is dat op een aantal punten nog niet voldaan wordt aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit. Uit de monitoringsrapportage NSL 2017 blijkt dat in het grootste deel van Nederland wordt voldaan aan de grenswaarden voor NO2 en PM10. De norm voor NO2 wordt nog overschreden langs een aantal drukke straten in binnensteden. De norm voor PM10 wordt nog overschreden op een beperkt aantal punten in gebieden met intensieve veehouderij. Het Rijk heeft samen met de decentrale overheden een aanpak opgesteld om het oplossen van de overschrijdingen van de EU-grenswaarden verder te versnellen en te concretiseren, om zo snel mogelijk overal de grenswaarden voor luchtkwaliteit te halen. Gezamenlijk wordt gekeken welke maatregelen genomen kunnen worden. Deze maatregelen worden vastgelegd in de Aanpassing NSL 2018.

Wat houdt de aanpassing in?

Het huidige NSL blijft in stand, er wordt een knelpuntenanalyse en maatregelenpakket aan toegevoegd. In de knelpuntenanalyse wordt ingegaan op de oorzaak van de overschrijdingen van de grenswaarden voor luchtkwaliteit. In de maatregelenpakketten wordt ingegaan op de maatregelen gericht op de versnelling van het halen van de grenswaarden voor luchtkwaliteit.

Zienswijze

Alle documenten staan op www.platformparticipatie.nl/ aanpassingnsl2018.

VERVOLG

Na afloop van de reactietermijn zijn alle zienswijzen die zijn binnengekomen beoordeeld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en beantwoord in een Nota van Antwoord die aan het parlement is aangeboden. In deze Nota van Antwoord wordt vermeld op welke wijze de zienswijzen worden betrokken bij het concept-kabinetsbesluit Aanpassing NSL 2018.


Ultrafijnstof: nog gevaarlijker dan fijnstof

Ultrafijnstof.

 

Ultrafijnstof is een nog groter gevaar voor de gezondheid dan 'gewoon' fijnstof.

Zie hieronder een korte video waar getoond wordt hoe erg het is

 

 

 

Met dank aan de Monitor

 

Mensen rondom Schiphol en de regionale luchthavens maken zich zorgen om hun gezondheid. Hoe ongezond is de uitstoot van vliegtuigen? En wat zijn de regels voor ultrafijnstof?

Deze uitzending van het programma De Monitor met de titel Ultrafijnstof en vliegverkeer werd uitgezonden op dinsdag 29 mei door de NCRV.

De volledige uitzending kan hier bekeken worden.

De gevolgen van fijnstof

Zembla (BNNVARA) besteedde in april 2016 uitgebreid aandacht aan het thema fijnstof en ultrafijnstof. Volgens toenmalig minister Schultz blijft de blootstelling aan het schadelijke fijnstof binnen de normen, maar wetenschappers stellen dat er ook onder die norm gezondheidsschade is bij mensen. Ook waarschuwen ze voor de gevaren van ultrafijnstof, waarvan rond Schiphol vorig jaar verhoogde concentraties werden gemeten. In ‘Geen vuiltje aan de lucht’ onderzocht  ZEMBLA de vraag wie in het dossier fijnstof rekening houdt met onze gezondheid. Longarts Hans in 't Veen vertelde in de uitzending wat de gevolgen van fijnstof kunnen zijn:

 

 

Zie de volledige Zembla uitzending: 'Geen vuiltje aan de lucht'

 

Last van houtrook? Concrete initiatieven

Op 21 september 2018 organiseerde de vereniging Leefmilieu in Amersfoort een bijeenkomst over de overlast van houtrook. Twee workshops gingen over de manieren waarop je ‘houtrookvrij’ in je gemeente op de kaart kunt zetten. Vanuit de ervaringen van de deelnemers werden de volgende concrete initiatieven genoemd:

  • Ga op gesprek bij je wethouder en bespreek het probleem van de houtrookoverlast.
  • Wijs op de zorgplicht die de gemeente heeft naar haar burgers.
  • Vraag je gemeente burgers voorlichting te geven over, bijvoorbeeld door een artikel in het huis-aan-huisblad.
  • Dring bij de gemeente aan een voorbeeldfunctie te vervullen en in de eigen gebouwen geen houtkachels te plaatsen.
  • Vraag de gemeente de verkoop van houtkachels niet te stimuleren.
  • Vraag de gemeente om een ontmoedigingsbeleid en om zich in te zetten voor het stoppen van de subsidie op houtkachels.
  • Een aantal gemeenten heeft een ombudsman. Schakel de ombudsman in bij houtrookoverlast.
  • Agendeer het onderwerp op bijeenkomsten over luchtkwaliteit en duurzaamheid.
  • Pleit voor het invoeren van een roetnorm.
  • Informeer en betrek veel mensen. Dit vraagt een lange adem.

 Heeft u suggesties of wilt u alvast op de hoogte gehouden worden? Stuur dan uw gegevens naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Wat is ultrafijnstof?

Ultrafijn stof zijn de deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan 0,1 micrometer. Ieder deeltje is 10.000 keer kleiner dan een millimeter en niet met het oog te zien.

Ultrafijn stof en gezondheid

Ultrafijn stof is zo klein dat het lichaam het minder snel opruimt dan grotere deeltjes, zoals fijn stof. Daardoor blijft het langer in de longen achter na inademen. Ook kan het deeltje door de kleine omvang makkelijker via de longen in het bloed terechtkomen en zo andere organen bereiken. Ultrafijn stof is daardoor mogelijk schadelijker voor de gezondheid dan grotere deeltjes fijn stof. 

Over het effect van ultrafijn stof op de gezondheid is wereldwijd nog weinig bekend. Met behulp van wetenschappelijk onderzoek wordt geprobeerd vast te stellen welke gezondheidseffecten kunnen optreden. De eerste onderzoeken tonen aan dat blootstelling aan ultrafijn stof kan leiden tot ontstekingen in de longen bij mensen. Ook zijn er aanwijzingen dat effecten mogelijk zijn op het functioneren van hart en bloedvaten. In dieren zijn daarnaast effecten op het centrale zenuwstelsel gevonden. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vindt het bewijs nu nog echter te beperkt om een advies over veilige concentraties te geven.

Waar komt ultrafijn stof vandaan?

Ultrafijn stof komt vrij bij verbranding. Bronnen zijn bijvoorbeeld de uitstoot van transportmiddelen (auto’s, schepen, luchtvaart), huishoudens (koken, openhaarden) en de industrie. Ultrafijn stof is ook altijd in de lucht aanwezig door chemische reacties en natuurlijke bronnen, zoals vulkanen. De meeste ultrafijn stof in de lucht bevindt zich dicht bij een bron. 

 

hoekleinisfijnstof

(Met dank aan Prof. Dr. Dirk Avonts. Universiteit Gent, http://docplayer.nl/15595936-Effecten-van-drukke-verkeersaders-op-de-gezondheid-prof-dr-dirk-avonts-universiteit-gent-dirk-avonts-ugent-be.html)

RIVM-onderzoek naar ultrafijn stof

Het RIVM is gevraagd om te onderzoeken wat het effect is van ultrafijn stof op de gezondheid van omwonenden rond Schiphol. 

(bron: https://www.rivm.nl/Onderwerpen/F/Fijn_stof/Ultrafijn_stof)

Zie ook:

https://fr.wikipedia.org/wiki/Particule_ultrafine

https://en.wikipedia.org/wiki/Ultrafine_particle

Vuurwerk: niet alleen gevaarlijk maar ook ongezond en slecht voor het milieu

Geen verbod op landelijk vuurwerk

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) adviseert om een landelijk verbod in te stellen op extra gevaarlijk vuurwerk (knalvuurwerk, vuurpijlen).

Het kabinet geeft hier geen gehoor aan en laat het aan de gemeenten (de burgemeesters), de politie en het Openbaar Ministerie om zonodig lokaal maatregelen te nemen.

Naast de gevaren verbonden aan het afsteken er van veroorzaakt vuurwerk milieuvervuiling: fijnstof in de lucht en uitstoot van zware metalen.

PBL-rapport: meeste milieuschades door emissies naar de lucht

Milieuschade kost samenleving jaarlijks 31 miljard euro.

De milieuschade die Nederland oploopt door de uitstoot van schadelijke stoffen naar bodem, water en lucht bedraagt jaarlijks € 31 miljard. Dit welvaartsverlies voor de Nederlandse samenleving staat gelijk aan 4,5% van het bruto binnenlands product (bbp).

De berekende milieuschade komt voor 98% voort uit de uitstoot van broeikasgassen en luchtverontreinigende stoffen naar de lucht. Ondanks 50 jaar milieubeleid heeft Nederland nog steeds een hardnekkig milieuprobleem.

Dit concluderen onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in de policy brief Monetaire Milieuschade in Nederland – Een verkenning. In deze studie heeft het PBL cijfers over de jaarlijkse fysieke uitstoot van schadelijke stoffen gecombineerd met informatie over de momenteel gehantseerde milieuprijzen. Daarmee kan worden berekend wat de waarde is van de totale monetaire milieuschade in Nederland.
Milieuschade bedraagt 4,5% van het BBP

In deze studie is berekend dat de totale monetaire milieuschade als gevolg van de uitstoot van schadelijke stoffen in Nederland in 2015 ruim € 31 miljard bedroeg (zie Figuur). Deze schade kan worden vergeleken met een veel gebruikte welvaartsindicator, zoals de welstand op basis van het bruto binnenlands product (bbp). In 2015 bedroeg het bbp € 683 miljard en de groei hiervan € 20 miljard.

De maatschappelijke welvaart komt derhalve zo’n 4,5% lager uit dan het bbp als rekening wordt gehouden met de monetaire milieuschade. Als ook de milieuschade wordt meegenomen die door Nederlandse consumenten en bedrijven in het buitenland wordt veroorzaakt, bijvoorbeeld door internationale reizen of internationaal vrachtverkeer, dan stijgt de schade zelfs tot € 37 miljard.

Meeste milieuschade door emissies naar de lucht

Ondanks het milieubeleid van de afgelopen 50 jaar spelen verschillende milieuproblemen de samenleving nog steeds parten. Denk hierbij met name aan de opwarming van de aarde als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen en luchtverontreiniging.

Milieuschade door uitstoot van schadelijke stoffen veroorzaakt een direct welvaartsverlies voor de huidige generatie door bijvoorbeeld de gevolgen van de opwarming van de aarde, gezondheidsschade voor de mens, en verlies van biodiversiteit.

Opvallend is dat bijna alle berekende schade komt door uitstoot van stoffen naar de lucht. Daarbij gaat het vooral om broeikasgassen als CO2 en methaan, en luchtverontreinigende stoffen zoals stikstofoxiden, zwaveloxide en ammoniak (ook bekend als NEC-stoffen). Samen zijn de broeikasgassen en de NEC-stoffen verantwoordelijk voor ruim 98% van de berekende milieuschade (zie de figuur hieronder).

Diverse sectoren dragen bij aan de milieuschade

Uit de berekeningen blijkt dat de meeste milieuschade wordt veroorzaakt door verkeer en vervoer: ruim 12 miljard euro schade. Maar ook de sector landbouw (6,5 miljard euro), industrie en raffinage (4,5 miljard euro) en de energiesector (ruim 4 miljard euro) veroorzaken aanzienlijke milieuschade. Consumenten zijn goed voor een kleine 2 miljard euro, terwijl afvalverwijdering en de dienstensector slechts beperkt bijdragen aan de directe milieuschade.

Een overgang naar andere energiebronnen voor de industrie en het hergebruik van materialen en grondstoffen in de productie van goederen kunnen de milieudruk helpen afnemen. Effectievere groene belastingen op de grootste bronnen van milieuschade en de meest vervuilende productiefases zouden daartoe een geschikt middel kunnen zijn, zo concludeerde het PBL vorig jaar al in het rapport Fiscale vergroening: belastingverschuiving van arbeid naar grondstoffen, materialen en afval.

PBL rapport d.d. 22 juni 2018 (http://www.pbl.nl/publicaties/monetaire-milieuschade-in-nederland)

Meer artikelen...